Ontdekkingsreizen

Rond 1400 vaarden de Europeanen praktisch alleen rond hun eigen continent. Weliswaar bestond er handel met verder gelegen gebieden, maar altijd via tussenhandelaren. Alleen de Levant was, dankzij de kruistochten ontsloten.

Het is niet bekend wanneer de Genuaan Columbus het plan opvatte om westwaarts naar Indië te varen. Wel is bekend dat twee oorzaken zijn plannen hebben vormgegeven: het reisverslag van Marco Polo naar China en het aanspoelen van materialen uit westelijke richting. Op 12 oktober 1492 landde hij op de Cariben in de stellige overtuiging in Azië te zijn. Eenmaal thuisgekomen werd hij als een held binnengehaald. In totaal voer Columbus viermaal naar Amerika zonder het ooit te beseffen.

De Florentijnse zeevaarder Vespucci voer namens de Spanjaarden en Portugezen naar het westen. In 1502 kwam hij tot de conclusie dat de plekken die hij bezocht en beschreven had geen deel uitmaakten van Azië, maar een ‘Nieuwe Wereld’ was. In de zeventiende eeuw is het continent te zijner ere Amerika genoemd.

Om niet afhankelijk te zijn van de Arabieren bij de handel in producten uit Azië werden verschillende pogingen ondernomen om om Afrika heen te zeilen. In 1415 werd Kaap Nun bereikt, in 1445 Kaap Verde, in 1482 Kongo en in 1488 Kaap de Goede Hoop. Het was uiteindelijk de Portugees Vasco da Gama die in 1497 als eerste om Kaap de goede Hoop in India uitkwam.

Het was niet gelukt om noordwaarts om Amerika heen te varen en evenmin was het zuidelijkste puntje bereikt. Toch waren velen ervan overtuigd dat het mogelijk moest zijn om via die route Indië te bereiken. Uiteindelijk voer Magelhães, Portugees in Spaanse dienst, in 1520 om Zuid-Amerika heen (Straat van Magelhães). Hij doorkruiste vervolgens de Stille Oceaan die veel groter was dan hij vermoedde. Na een rustpunt op de Filipijnen (en waar Magelhães zelf overleed) voer het laatste overgebleven van de vijf schepen om Kaap de Goede Hoop terug naar Spanje waar hij in 1522 aankwam. Daarmee was het bewijs voor de bolvorm van de aarde geleverd.